Bolszewicy

Lenin zmarł w 1924 roku. Nie pozostawił po sobie żadnej konkretnej decyzji, jedynie testament, w którym dawał pewne luźne wytyczne co do dalszego rozwoju rewolucji. W testamencie zamieścił także charakterystyki wszystkich najważniejszych członków partii bolszewickiej. Były to charakterystyki bardzo surowe, każdemu wiele wytykające. Lenin uważał, że nie ma wśród bolszewików nikogo tak silnego jak on, że nikt nie będzie potrafił prowadzić rewolucji odpowiednio - i, trzeba przyznać, miał chyba rację. O ile Lwa Trockiego Lenin chwalił, zarzucając mu jedynie arogancję, to zdecydowanie piętnował Józefa Stalina. Przyznał, co prawda, że to Stalin właśnie jest w partii najpotężniejszą - zaraz obok Trockiego właśnie - postacią, ale uważał, że jest on bardzo prymitywny, niebezpieczny i w istocie głupi. Postulował jak najszybsze usunięcie go z partii. Gdyby testament Lenina został ogłoszony publicznie, to niewątpliwie Stalin zostałby całkowicie wyeliminowany z gry o władzę - zdanie Lenina bardzo się wówczas jeszcze liczyło. Stało się jednak tak, że Lew Trocki zgodził się - za namową kolegów, między innymi Bucharina - nie publikować testamentu. Podpisał tym samym na siebie polityczny wyrok.